Lelystad kent met 49% een hoog percentage vrijwilligers ten opzichte van het landelijke percentage van 42%. Vrijwilligers zijn onder andere actief in hun buurt of wijk, in verenigingen of bijvoorbeeld in de zorg. Om ervoor te zorgen dat de inwoners van Lelystad zich vrijwillig kunnen en willen blijven inzetten, investeert het college in de ondersteuning en waardering van vrijwilligers(organisaties). Pannenkoekenrestaurant Dubbel-Op toont zich al jaren maatschappelijk betrokken en heeft zich voor 2012 tot doel gesteld om eveneens vrijwilligerswerk in Lelystad onder de aandacht te brengen. Dit doet het restaurant door in 2012 wekelijks een cheque uit te reiken aan een actieve Lelystadse vrijwilliger, waarmee de vrijwilliger samen met degene voor wie hij of zij het vrijwilligerswerk doet, een avond kan komen eten bij Dubbel-Op.

2011 was het Europees jaar van het vrijwilligerswerk. Om hier aandacht aan te geven werden er landelijk en lokaal verschillende activiteiten georganiseerd, zoals de uitreiking van de Meer dan Handen Awards. Lelystad wil ook in 2012 aandacht blijven geven aan het vrijwilligerswerk. Dat gebeurt aan de hand van vier specifieke thema’s. Zo komen achtereenvolgens aan bod: jongeren en vrijwilligerswerk, de ‘zilveren kracht’ en vrijwilligerswerk, maatschappelijk betrokken ondernemen en de mogelijkheden in structureel en incidenteel vrijwilligerswerk. Dubbel-Op haakt aan bij de thema’s. De eerste cheques zijn dan ook voor jongeren die vrijwilligerswerk doen of vrijwilligers die vrijwilligerswerk vóór jongeren doen.

Jongeren en vrijwilligerswerk
De eerste persoon die een dinercheque uit handen van wethouder Jacobs heeft ontvangen, is de 17-jarige scholiere Ikra Ali. Naast haar middelbare schoolopleiding volgt zij een taalcursus om de Nederlandse taal beter onder de knie te krijgen. Onderdeel van die cursus is het doen van vrijwilligerswerk, om zo meer oefening in de Nederlandse taal te krijgen. Ikra helpt elke woensdagmiddag in buurthuis De Joon bij de knutselmiddag voor kinderen. Ikra vindt het heel leuk om met de kinderen bezig te zijn en doet het vrijwilligerswerk met veel plezier. Samen met een kind dat wekelijks naar de knutselactiviteit komt, mag zij als eerste een avond komen eten bij Dubbel-Op.

Ikra is een voorbeeld van een jongere die vrijwilligerswerk doet. Echter het aantal jongeren dat vrijwilligerswerk doet, is in vergelijking met andere leeftijdscategorieën laag. Dat is zowel landelijk als in Lelystad zichtbaar. Vanaf het schooljaar 2011-2012 is iedere voortgezet onderwijs school wettelijk verplicht leerlingen een maatschappelijke stage te laten lopen. Het doel van maatschappelijke stage is dat alle jongeren tijdens hun schooltijd kennismaken met vrijwilligerswerk en een onbetaalde bijdrage leveren aan de maatschappij. Met de komst van maatschappelijke stages ligt er een kans voor de gemeente om het vrijwilligerswerk een impuls te geven en de maatschappelijke betrokkenheid van jongeren te vergroten. De maatschappelijke stages sluiten dan ook goed aan bij de Wmo verantwoordelijkheid als het gaat om participatie, leefbaarheid en ondersteuning van vrijwilligers.

Vrijwilligersbeleid
Uitgangspunt van het gemeentelijk Wmo-beleid is zelfredzaamheid en eigen verantwoordelijkheid van inwoners. Dat wordt bereikt met het inzetten van de natuurlijke netwerken rondom mensen. Bij een hulpvraag wordt eerst gekeken naar wat iemand zelf kan doen of wat de directe omgeving (gezinsleden, buren, kennissen) van iemand kan doen. Zo hoeft professionele hulp minder snel ingezet te worden.
Vrijwilligers zijn bij deze ontwikkeling onmisbaar. Het is daarom van groot belang dat de gemeente de randvoorwaarden rondom het uitvoeren van vrijwilligerswerk goed heeft georganiseerd. Zo zet de gemeente bijvoorbeeld in op het ondersteunen van vrijwilligers en vrijwilligersorganisaties bij bemiddeling in vacatures, worden jongeren gemotiveerd tot vrijwilligerswerk door middel van maatschappelijke stages en worden mensen zonder werk gestimuleerd om vrijwilligerswerk te doen.